Türkçe'mizi kolayca öğreniyoruz....

Yeni Başlık Gönder Cevap Gönder « Önceki başlıkSonraki başlık »
Sayfa::  2
 Yazar  Mesaj
İdris-Abi



Kayıt: 27.03.2005
Üye No: 3,006
Şehir: İstanbul
Offline




Tarih: 10 May 2006, 10:06 Tek mesaj gösterimi11

E D A T




_______ Kendi başlarına anlamları olmayan , cümlede kelimeler arasında çeşitli anlam ilgisi

kuran ( benzerlik , ilgi , yön , araç , sebep , süre , eşitlik gibi ) kelimelere EDAT denir .


örnekler :


• Senin gibi , kedi gibi
• Onun kadar , Çınar gibi . ( bu ikisi benzerlik ilgisi )

• Uyumak için.
• Anlatmak için.
• Çalıştığından dolayı ( bu 3 ü sebep – amaç ilgisi )

• Otobüs ile
• Arabayla
• Arkadaşımla ( bu 3 ü vasıta / birliktelik ilgisi )



Cümlede örnekler :

* Pehlivan gibi adamsın
* Akşamdan beri yatıyor.
* Taş ile vurdu .
* Sen benim öğretmenim kadar iyi konuşamazsın .
* Yarın senin için geleceğim . gibi….
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
İdris-Abi



Kayıt: 27.03.2005
Üye No: 3,006
Şehir: İstanbul
Offline




Tarih: 11 May 2006, 19:00 Tek mesaj gösterimi12

B A Ğ L A Ç



_______ Eş görevli kelimeleri yada anlamca birbiriyle ilgili cünlelerin arasına girerek onları

bağlayan kelimelere BAĞLAÇ adı verilir .


** Bağlaçların , kendi başlarına anlamları yoktur .


Örnekler :

Eş görevli kelimelerin arasına girer .

1- Burçin ( özne ) ile Hakan ( özne ) tiyatroya gidecekler .

2- Çantayı ( tümleç ) yada torbayı ( tümleç ) sen taşımalısın .

3- Hemen geliyor ( yüklem ) ve gidiyorsun ( yüklem ) .




Cümleler arasına girer .

1- Arkadaşını aramadın ( 1. cümle ) ama o , seni aradı .( 2. cümle )

2- Çocuklar geldiler (1.cümle ) fakat oturmadan gittiler . (2.cümle )


*** Bazı bağlaçlar , cümle başında kullanırlar .


Örnek:

Sınıfımı geçeceğim . Çünkü çok çalıştım .



YAPILARINA GÖRE BAĞLAÇLAR



1- Basit yapılı bağlaçlar :_____ Yapım eki almamış , kök durumunda ki bağlaçlar .


Fakat
Ama
Meğer
Şayet
İle
De
Ve


2- Bileşik yapılı bağlaçlar :


_____ İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden oluşan bağlaçlardır .


Ve + yahut
Ve + ya
Ney + se
Kim + bilir
Bundan dolayı
Öyle ki
Hiç olmazsa
Nede olsa
Madem ki . gibi .





________________________________________________________________________________
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
İdris-Abi



Kayıt: 27.03.2005
Üye No: 3,006
Şehir: İstanbul
Offline




Tarih: 12 May 2006, 22:27 Tek mesaj gösterimi13

Konu başlığımız :




B A Ğ L A Ç
_______ Eş görevli kelimeleri yada anlamca birbiriyle ilgili cünlelerin arasına girerek onları

bağlayan kelimelere BAĞLAÇ adı verilir .


** Bağlaçların , kendi başlarına anlamları yoktur .


Örnekler :

Eş görevli kelimelerin arasına girer .


1- Burçin ( özne ) ile Hakan ( özne ) tiyatroya gidecekler .
2- Çantayı ( tümleç ) yada torbayı ( tümleç ) sen taşımalısın .
3- Hemen geliyor ( yüklem ) ve gidiyorsun ( yüklem ) .




Cümleler arasına girer .

1- Arkadaşını aramadın ( 1. cümle ) ama o , seni aradı .( 2. cümle )
2- Çocuklar geldiler (1.cümle ) fakat oturmadan gittiler . (2.cümle )


*** Bazı bağlaçlar , cümle başında kullanırlar .


Örnek:

Sınıfımı geçeceğim . Çünkü çok çalıştım .



YAPILARINA GÖRE BAĞLAÇLAR


1- Basit yapılı bağlaçlar :

_____ Yapım eki almamış , kök durumunda ki bağlaçlar .


Fakat
Ama
Meğer
Şayet
İle
De
Ve


2- Bileşik yapılı bağlaçlar :

_____ İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden oluşan bağlaçlardır .


Ve + yahut
Ve + ya
Ney + se
Kim + bilir
Bundan dolayı
Öyle ki
Hiç olmazsa
Nede olsa
Madem ki . gibi .

_____________________________________________________________________________


Konu başlığımız : Ü N L E M


Korkma
Sevinme
Şaşma
Üzülme
Heyecanlanma
Çağrılma
Yalvarma gibi duygularımızı anlatmaya yarayan kelimelere ünlem denir …..


Örnek :

Eyvah !
Çok güzel !
Yaşa !
İmdat !
Oh ! gibi …….




1- Doğrudan ünlem olarak kullanılan kelimeler :


Aaa !
Oh !
Yahu !
Hey !
Ay !
Ya !
Vay !
Yazık !
Vah ! gibi ……


2- Yansımalardan oluşan bazı kelimeler :

Mırnav !
Cik cik !
Güm !
Tangur !
Küt küt !
Gıd gıdak !
Tak tak !
Şır şır !
Hor hor ! gibi …..


3- Sırasında her türlü kelime ünlem olabilir :

Doktor bey !
Yavrucuğum !
Allah aşkına !
Ne güzel !
Çabuk !
Yürü !
Selma !
İlhancan ! gibi ……



4- Bir cümlede ünlem varsa , o cümle ünlem cümlesidir .

Ve sonuna ( ! ) ünlem işareti konur :

Örnek :


Ah ( ünlem ) seni bir daha görebilseydim !
Hakan ! nereye gidiyorsun ? gibi …..






***** YAPILARINA GÖRE ÜNLEMLER :

1- Basit yapılı ünlemler :

______ Kök yada hece durumundaki ünlemlerdir .

Örnek :

a !
ay !
hop !
vay !
oh ! gibi …….

2- Bileşik yapılı ünlemler :


A- İkileme biçiminde olanlar :

Oh oh !

Vay vay !
Tıs tıs !

Şar şar !

Kuçu kuçu !

Pisi pisi ! gibi ……


B- Birden fazla kelimenin birlikte kullanılması ile oluşanlar :

Sakın ha !

Paldır küldür ! gibi ……




________________________________________________________________________________



Z A R F
( Belirtgeç )



______ Cümlede fiil , sıfat veya başka bir zarftan önce gelerek , onların

Anlamlarını açıklayan

Güçlendiren

Belirleyen

Kısıtlayan ve

Değiştiren kelimelere zarf denir ………



Örnekler :

1- Hemen ( zarf ) gidebiliriz ( fiil ) . _____ fiilden önce .
2- Az ( zarf ) konuşuyorsun ( fiil ) . _____ fiilden önce .
3- Fazla ( zarf ) iri ( sıfat ) . _____ sıfattan önce .
4- Biraz ( zarf ) yorgun ( sıfat ) _____ sıfattan önce .
5- Sabahleyin ( zarf ) erken ( zarf ). _____ zarftan önce .
6- Azıcık ( zarf ) hızlı ( zarf ) . _____ zarftan önce .




1- İsim , fiilin zamanını etkilediğinde ZARF olur .

Örnek :

Akşam uyuyacağım .
Bu gece gidiyorum .

Cümlelerinde fiilin yaptığı eylemin ne zaman olduğunu etkileyen kelimeler ( akşam ve bu gece kelimeleridir . ) ZARF olurlar .


2- Sıfatlar , fiilden önce kullanılıyor ve fiilin anlamını etkiliyorsa ZARF olur .

Örnek :

İhtiyar kadın doğru söyledi .
Söyleyen şeyin anlamını olumlu olarak etkileyen kelime( sıfat ) DOĞRU , zarf olur .

Kardeşim az çalışıyor .
Çalışma eyleminin ( az ) olduğu anlamı var .


3- Yansımalardan kurulan ikilemeler de ZARF olur .


Örnek :

Şakır şakır parlıyor .

Fokur fokur kaynıyor …


( şakır şakır , fokur fokur ) zarftırlar …..




**** ZARFLAR ANLAMLARINA GÖRE ………



Hal / durum
zarfları

Zaman
zarfları

Yer / yön
zarfları

Nicelik
zarfları

Soru
zarfları


* HAL / DURUM ZARFLARI :


Fiile nasıl sorulur.

* Eylemin nasıl oluş-
tuğunu , nasıl yapıldı
ğını belirtir…..

örnek1 :

Hızlı koştu .
Nasıl koştu ?
Hızlı ( hal zarfı )

Örnek 2:
Doğru söyledi .
Nasıl söyledi ?
Doğru ( hal zarfı )


** ZAMAN ZARFLARI :

Ne zaman sorulur.

* Fiilin anlamını
zaman bakımın-
dan tamamlar.

Örnek :

Seni az sonra ararım ..

Ne zaman arasın?
Az sonra ..

Örnekler :
Akşamleyin
Ansızın
Daima
Günlerce
Henüz
Önceleri
Geç
Bu gün

*** NİCELİK ZARFLARI :

Nerede , nereye
Nereden sorulur.

* fiilin anlamını
yer ve yön bakı-
mından tamamlar

örnek :

geriye dön .
sağa gidiniz.
Yana dönünüz.
Sola bakınız.
İleri gittiler.
İçeri giriniz.
Üstte oturdular.
Altta kaldılar.


**** SORU ZARFLARI :

Ne kadar sorulur.

* Fiilin,sıfatın,
zarfın ölçüsünü gösterir.

Azlık
Çokluk
Sayı
Derece özellikleri.

Örnek:

Daha güzel kaz.
Epeyce yoruldun.
Begüm , Burçin
kadar çalıştı .

Nasıl , niçin sorulur.
* Fiili veya fiilimsi leri soru yoluyla belirler.

Örnek :

Burasını nasıl buldu-
nuz ?

Araç niçin geçikti.

İdris ne kadar yoruldun ?

gibi …..


Not :

Zarflar , cümlede tümleç görevini yüklenirler .

Ve zarf tümleçi olarak isimlendirilirler .


Örnek1 :

Yazın ( zarf tümleci ) köyde , kışın ( zarf tümleci ) kasabada oturuyoruz .

Bu cümledeki fiile ‘’ ne zaman ‘’ sorulur ?
Cevap : yazın ve kışın kelimeleridir .
Bu iki kelime de zaman zarfıdır .
Örnek 2 :

Çocuk birdenbire ( zarf tümleci ) içeriye ( zarf tümleci ) daldı .

Bu cümlenin fiiline ne zaman / nereye sorulursa ?
Ne zaman ? ____ Birdenbire . cevabı alınır .

Nereye ? ____ İçeriye . cevabı alınır .






**** YAPILARINA GÖRE ZARFLAR ……..



1- Basit yapılı zarflar :

____ Yapım eki almamış , kök halindeki zarflardır .

Örnek :

Pek
Dün
Az
Daha
Hep
Çok
Yarın gibi …

2- Türemiş yapılı zarflar :

_____ Yapım eki alarak yeni anlamdaki zarflardır .

Örnek :

leyin ____ Akşam + leyin

lerce ____ Gün + lerce

ın , in ____ Yaz + ın

ce ____ Gizli + ce




3- Bileşik yapılı zarflar :

_____ İki veya daha çok kelimenin birleşmesinden meydana gelen zarflardır ….

Bitişik yazılanlar :
Biraz
Bugün
Ergeç


Ayrı yazılanlar :
İkide bir
Pek çok
Ara sıra
Şöyle böyle
Hemen hemen
Her vakit gibi …



Örnek :


Bugün çalıştım .

Ara sıra çalışırım . gibi …….



sevgimle kalasınız ..... Saygılar Saygılar Exclamation Exclamation
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
sinowa



Kayıt: 28.09.2005
Üye No: 29,877
Şehir: Sinop
Offline




Tarih: 12 May 2006, 22:44 Tek mesaj gösterimi14

arkadaşım emeğine sağlık Türkçemizi bu kadar basit ve anlaşılır bir şekilde vermişsin kaynak olacak bir iş çıkarmışsın ne diyeyim allah gönlüne göre versin




_________________
Karadenizin incisi Sinop'u gördünüzmü?
http://www.sinop.gov.tr/
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
İdris-Abi



Kayıt: 27.03.2005
Üye No: 3,006
Şehir: İstanbul
Offline




Tarih: 13 May 2006, 16:33 Tek mesaj gösterimi15

Dilimizi doğru ve güzel kullanmak için .......

Türkçe ‘mizin

Y A Z I M K U R A L L A R I

İnsanoğlunun yazıyı bulması ile sözlü anlatım yazıya aktarılmaya başlamıştır .

Ve her toplum kendisine has bir yazım sistemi / alfabe kullanmıştır ..

Tabii ki birbirlerinden etkilenmeler de olmuştur ve doğaldır .

Yazım sistemlerinin / alfabenin yaygın olarak kullanılması ile sözcüklerin , konuşmaların

hangi kurallara göre yazılacağı ve hangi noktalama işaretleri kullanılacağı öne çıkmıştır.

Ve yazım ;

• bir dili belli kurallara göre yazma

• dildeki sözcükleri yazıda gösterme anlamındadır …..


Yazım kurallarını bir bir inceleyelim ……

*** SES UYUMU :

Türkçe ‘ nin en önemli özelliği ses uyumundadır .

Kural : Ünlü uyumu :

Bir sözcüğün ilk hecesinde kalın ünlü varsa , diğer hecelerinde de kalın bir ünlü vardır

Bir sözcüğün ilk hecesinde ince ünlü varsa , diğer hecelerinde de ince bir ünlü vardır .

Kural :

Sözcükte ki ilk hecede ki ünlü düzse , sonraki hecelerde de ünlüler düz dür.

Sözcükte ki ilk hecede ki ünlü yuvarlaksa , sonraki hecelerde de ünlüler yuvarlak tır .

Kural :


Türkçe’de ikinci ve sonraki hecelerde yuvarlak geniş ünlüler ( o , ö ) bulunmaz .

( Bu ünlüleri taşıyan sözcüklerin yabancı kökenli olduğu anlaşılır .

Balkon , doktor , kondüktör , nankör gibi ….

Kural :

Türkçe sözcüklerin sonunda ( b , c , d , g ) gibi yumuşak ünsüzler bulunmaz .

Bunların yerlerine ( ç , f , h , k , p , s , ş , t ) sert ünsüzleri kullanılır .

Kab ( olmaz ) __ Kap
Derd ( olmaz ) __ Dert
Metod ( olmaz ) __ Metot
Dag (olmaz ) __ Dağ
Tad ( olmaz ) __ Tat gibi …..


Kural :


Gerek Türkçe , gerek yabancı kökenli bu tür sözcükler ünlü ile başlıyan bir ek aldığında sert ünlüler

yumuşar .

Ağaç / ağacı
Kitap / kitabı gibi …..
Bir kaç örnek bu kuralın dışındadır . Yumuşamazlar .
At / atı
Ak / akı
Kaç / kaça

Hürriyet / hürriyeti gibi ……

Kural : Ünsüz uyumu :

Türkçe ‘de ünsüz uyumu da vardır .

Sonunda ( ç,f,h,k,p,s,ş,t ) ünsüzlerinden biri olan sözcüğe , yumuşak ünsüzlerden bir ile başlayan

ek getirildiğinde , sözcük ile ek arasında ünsüz uyumu görülür .

Gelmiş + dir ( olmaz ) / Gelmiştir .

Seç + gin ( olmaz ) / Seçkin

Kat + gı ( olmaz ) / Katkı gibi ….
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
İdris-Abi



Kayıt: 27.03.2005
Üye No: 3,006
Şehir: İstanbul
Offline




Tarih: 13 May 2006, 20:49 Tek mesaj gösterimi16

BAZI KELİME VE EKLERİN YAZILIŞI*****


Bağlaç Olan da, de’nin Yazılışı :


Bağlaç olan da, de ayrı yazılır.


Kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak ünlü uyumlarına uyar:


Örnek:

Kızı da geldi gelini de.
Durumu oğluna da bildirdi.
Sen de mi kardeşim?
Arkadaşın da gelecek mi ?
Güç de olsa.
Konuşur da konuşur.
Bugün de yağmur yağacak .


UYARI : Ayrı yazılan da, de hiçbir zaman ta, te biçiminde yazılmaz.

UYARI : Ya sözüyle birlikte kullanılan da mutlaka ayrı yazılır: ya da.


UYARI : Da, de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme ile ayırmak yanlıştır:

Örnek:

Ayşe de geldi (Ayşe'de geldi değil).


UYARI : Da, de bağlacının bulunma durumu eki olan -da, -de, -ta, -te ile hiçbir ilgisi yoktur.

Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır:


devede (deve-de) kulak
, evde (ev-de) kalmak,
yolda (yol-da) kalmak,
ayakta (ayak-ta) durmak,
çantada (çanta-da) kek¬lik.
İkide (iki-de) bir aynı sözü söyleyip durma.
Yurtta sulh, cihanda sulh. (Mustafa Kemal Atatürk)


***** Bağlaç Olan ki’nin Yazılışı:____

ilgi anlamı ekidir .


Bağlaç olan ki ayrı yazılır:


Demek ki,
Kaldı ki,
Bilmem ki.
Hava o kadar yağışlı ki .
Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlen¬sin.
(Mustafa Kemal Atatürk)
Olmaz ki!
Böyle de yatılmaz ki! (Orhan Veli Kanık)
Ruşen Eşref Ünaydın'ın "Diyorlar ki " adlı eseri ne güzeldir!
Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer.


***Ki bağlacı, birkaç örnekte kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır:



belki,
çünkü,
hâlbuki,
mademki,
meğerki,
oysaki,
sanki.

Bu örnekler¬den çünkü sözünde ek aynı zamanda küçük ünlü uyumuna uymuştur.

***Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü de ayrı yazılır:

Babam geldi mi ki?

Başbakan konuşacak mı ki?


***** Bağlaç Olan ne ... ne ...’nin Yazılışı::

Ne Fransa’da ne de Almanya’da aradığını bulabilmişti.

Onlar ne arsız ne de yılışkan ve yırtık gülmelidirler; ne de somurtmalıdırlar. (Refik Halit Karay)

Ne ziraat ne ticaret için kâfi nüfus kaldı. (Falih Rıfkı Atay)


***** Soru Eki mı, mi, mu, mü’nün yazılışı :


Bu ek gelenekleşmiş olarak ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak

ünlü uyumla¬rına uyar:

Örnek:


Kaldı mı?
Sen de mi geldin?
Olur mu?
İnsanlık öldü mü?


***Soru ekinden sonra gelen ekler, bu eke bitişik olarak yazılır:

Örnek:


Verecek misin?
Okuyor muyuz?
Çocuk muyum?
Gelecek miydi?
Güler misin, ağlar mısın?



**Bu ek sorudan başka görevlerde kullanıldığında da ayrı yazılır:


Örnek :


Güzel mi güzel!

Yağmur yağdı mı dışarı çıkamayız.



UYARI: Vazgeçmek birleşik fiili, mi soru ekiyle birlikte kullanıldığında iki ayrı biçimde yazılabilir:

Örnek:

Vaz geçtin?

Vazgeçtin mi?


***** Fiil Çekimi ile İlgili Yazılışlar :

Gelecek zaman ekinin ünlüleri ile zaman ekinden önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın bütün

şahıslarda a, e ile yazılır:



geleceğim,
gelmeyeceğim,
gelemeyeceğim,
geleceğiz,
gelmeyeceğiz,
gelemeyeceğiz,
gelmeyeceksin,
gelemeyeceksin;
alacağım,
almayacağım,
alamayacağım,
almayacaksın,
alamayacaksın;
başlayacağım.



*Teklik ve çokluk 1. kişi emir eklerinin ünlüsü ile ekten önceki ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile

yazılır:


başlayayım,
gelmeyeyim
; başlayalım,
gelmeyelim.



**İstek ekinden önce gelen ünlü, söyleyişe bakılmaksızın a, e ile yazılır:


başlayasın,
başlaya,
başlayasınız
, başlayalar;
gelmeyesin,
gelmeye,
gelmeyesiniz
gelmeyeler.

Mastar Eklerinin Yazılışı :


-mak, -mek ile biten mastarlardan sonra -a, -e, -ı, -i eklerinden biri geldiğinde araya y ünsüzü girer:

kazanmak-a > kazanma-y-a
, aldanmak-ı > aldanma-y-ı,
sevmek-e > sevme-y-e
görmek-i > görme-y-i.


***** İken’in Yazılışı

İken ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir.


Bu durumda başındaki i ünlüsü düşer. Getirildiği kelimenin ünlüleri kalın da olsa, bu ekin ünlüsü ince

kalır:


okur-ken ( okur iken),
yazar-ken ( yazar iken),
çalışır-ken ( çalışır iken),
uyur-ken ( uyur iken),
başlar-ken (başlar iken),
durmuş-ken ( durmuş iken),
olgun-ken ( olgun iken),
durgun-ken ( durgun iken).


İken, ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü

girer:


okulday-ken ( okulda iken),
yolday-ken (yolda iken).

***** İle’nin Ek Olarak Yazılışı :


İle ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir.


Kelimelere eklenerek yazıldığında ünlü uyumlarına uyar.

İle, ünsüzle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde i ünlüsü düşer ve bitişik yazılır:



bulut-la (bulut ile)
, çiçek-le (çiçek ile),
kuş-la (kuş ile).



İle, ünlüyle biten kelimelere ek olarak getirildiğinde başındaki i ünlüsü düşer ve araya y ünsüzü


girer. Ek, ünlü uyumlarına uyar:

Örnek:


arkadaşı-y-la (arkadaşı ile)
, anası-y-la, (anası ile)
çevre-y-le (çevre ile)
, sürü-y-le (sürü ile)
yapı-y-la (yapı ile).
Acı ile / a c ı y l a olur .


** Ek Fiil Olan imek’in Yazılışı :


İmek fiili bugün daha çok ekleşmiş olarak kullanılmakta ve ünlü uyumlarına uymaktadır.


Ünlüyle biten kelimelere eklendiğinde i ünlüsü düşer. Bu durumda araya y ünsüzü girer:

ne-y-se (ne ise)

sonuncu-y-du (sonuncu idi)
yabancı-y-mış (yabancı imiş).



Ünsüzle biten kelimelere eklendiğinde de i ünlüsü düşer:
g
elir-se (gelir ise),

güzel-miş (güzel imiş),

yorgun-du (yorgun idi).





***** Pekiştirmeli Sıfatların Yazılışı :


Pekiştirmeli sıfatlar bitişik yazılır:


apaçık, apak,
büsbütün,
çepeçevre
, çırçıplak,
çırılçıplak,
dümdüz
düpedüz,
gömgök,
güpegündüz,
kapkara,
kupkuru,
paramparça,
sapasağlam,
sapsarı
sırsıklam,
sırıl¬sıklam,
sipsivri
yemyeşil.


SAYILARIN YAZILIŞI



1. Sayılar metin içerisinde yazıyla yazılır:

bin yıldan beri,
dört kardeş,
haf¬tanın beşinci günü,
üç ayda bir, yüz soru,
iki hafta sonra,
üçüncü sınıf.
Yaş otuz beş, yolun yarısı eder. ( Cahit Sıtkı Tarancı )


**Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır:


17.30'da,
11.00’de,
1.500.000 lira,
25 kilogram,
150 kilometre,
15 metre kumaş,
1.250.000 kişi,
% 25, % 50.



Saat ve dakikalar metin içinde yazıyla da yazılabilir:


saat dokuzu beş geçe,
saat yediye çeyrek kala
, saat sekizi on dakika üç saniye geçe
, mesela saat onda.



2. Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır:

iki yüz,

üç yüz altmış beş.



3. Para ile ilgili işlem ve senet, çek vb. ticarî belgelerde geçen sayılar bitişik yazılır:

650,35 (altıyüzelliYTL,otuzbeşYKr).

4. Notayı niteleyen sayılar ayrı yazılır:

on altılık.


5. Oyun adlarını niteleyen sayılar bitişik yazılır:

altmışaltı.


6. Romen rakamları ancak yüzyıllarda, hükümdar adlarında, tarihlerde ayların yazılışında, kitap ve

dergi ciltlerinde ve kitapların asıl bölümlerinden önceki sayfaların nu¬maralandırılmasında


kullanılabilir:


XX. yüzyıl,
III. Selim,
XIV. Louis,
II. Wilhelm,
V. Karl,
VIII. Edward,
1.XI.1928,
I. Cilt, XII. Cilt.



7. Beş ve beşten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya

nokta konur:


326.197,
49.750.812,
28.434.250.310.500 .
8. Sayılarda kesirler virgül ile ayrılır:
15,2 (15 tam, onda 2)
5,26 (5 tam, yüzde 26).



9. Sıra sayıları yazıyla ve rakamla gösterilebilir. Rakamla gösteril¬mesi durumunda ya rakamdan

sonra bir nokta konur ya da rakamdan sonra kesme işareti konularak derece gösteren ek yazılır:

15., 56.
, XX.;
5'inci,
6'ncı.



UYARI : Sıra sayıları ekle gösterildiğinde rakamdan sonra sa¬dece kesme işareti ve ek yazılır;

ayrıca nokta konmaz:


8.'inci değil 8 ' inci,
2.'nci değil 2 ' nci.



10. Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir:

2'şer değil ikişer,
9'ar değil dokuzar,
100’er değil yüzer.
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
Fatih307



Kayıt: 13.10.2005
Üye No: 32,194
Offline




Tarih: 14 May 2006, 02:05 Tek mesaj gösterimi17

Saygılar İdris Abi

Sana cevabımı, yine senin bir söylemin olan "Çevrenizde,teşekkürü hak eden insanları, teşekkür ederek onurlandırın." ile yazacağım.

TEŞEKKÜR EDERİM İdris Abi...




_________________
saygım ve sevgim sizlerle...
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
İdris-Abi



Kayıt: 27.03.2005
Üye No: 3,006
Şehir: İstanbul
Offline




Tarih: 15 May 2006, 20:23 Tek mesaj gösterimi18

Teşekkürlerimi kabul ediver .......

fatih 307 , sevgimle kalasın ..... Exclamation Exclamation
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
İdris-Abi



Kayıt: 27.03.2005
Üye No: 3,006
Şehir: İstanbul
Offline




Tarih: 17 May 2006, 01:04 Tek mesaj gösterimi19

***** BÜYÜK HARFLERİN KULLANILDIĞI YERLER


Büyük harflerin kullanıldığı yerler aşağıda sıralanmıştır:

A. Cümle büyük harfle başlar:


Ak akçe kara gün içindir.
Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir. (Atatürk)


* Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına

uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem) konur:




Atatürk, "Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!" diyor.

Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek yazıyorum.) gezsek bile görmek için değil,

kendimizi göstermek için geziyoruz. (Nurullah Ataç)


* Ancak iki çizgi arasındaki açıklama cümleleri büyük harfle başlamaz:


Bir zamanlar -bu zamanlar çok da uzak değildir, bundan on, on iki yıl önce- Türk saltanatının maddi

sınırları uçsuz bucaksız denilecek ka¬dar genişti.
(Yakup Kadri Karaosmanoğlu)

* İki noktadan sonra gelen cümleler büyük harfle başlar:

Menfaat sandalyeye benzer: Başında taşırsan seni küçültür, ayağının altına alırsan yükseltir. (Cenap Şahabettin)

* Ancak iki noktadan sonra cümle niteliğinde olmayan örnekler sıra¬landığında bu örnekler

büyük harfle başlamaz:




Bu eskiliği siz de çok evde görmüşsünüzdür: duvarlarda çiviler, çivi yerleri, lekeler... (Memduh Şevket Esendal)

UYARI: Rakamla başlayan cümlelerde rakamdan sonra gelen kelime büyük harfle başlamaz:



2005 yılında Türk Dil Kurumunun 73. yılını kutladık.


UYARI : Örnek niteliğindeki kelimelerle başlayan cümlede de ilk harf büyük yazılır:

"Banka, bütçe, devlet, fındık, kanepe, menekşe, şemsiye" gibi yüzlerce ke¬lime, kökenleri yabancı

olmakla birlikte artık dilimizin malı olmuştur. "Et-, ol-" fiilleri, dilimizde en sık kullanılan yardımcı

fiillerdir.




B. Dizeler genellikle büyük harfle başlar:


Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi;

Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi.
(Muhibbi)


Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak

Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
(Mehmet Akif Ersoy)


Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik;


Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik.
(Yahya Kemal Beyatlı)

C. Özel adlar büyük harfle başlar:



1. Kişi adlarıyla soyadları büyük harfle başlar: Mustafa Kemal Atatürk,


İsmet İnönü,

Kâzım Karabekir,

Ahmet Haşim,
Tevfik Fikret,.



* Takma adlar da büyük harfle başlar:


Muhibbi (Kanuni Sultan Süleyman),

Demirtaş (Ziya Gökalp),

Tarhan (Ömer Seyfettin),

Aka Gündüz (Hüseyin Avni, Enis Avni),

Kirpi (Refik Halit Karay),

Deli Ozan (Faruk Nafiz Çamlıbel)

Server Bedi (Peyami Safa),

İrfan Kudret (Cahit Sıtkı Tarancı),

Mehmet Ali Sel (Orhan Veli Kanık).



2. Kişi adlarından önce ve sonra gelen saygı sözleri, unvanlar, lakaplar, meslek ve rütbe adları büyük harfle başlar: Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk


Kaymakam Erol Bey,

Sayın Prof. Dr. Hasan Eren,
Hamdi Bey
Mustafa Efendi,
Zeynep Hanım
Bay Ali Çiçekçi



• Akrabalık bildiren kelimeler büyük harfle başlamaz:



Tülay abla,
Ayşe teyze,
Fatma nine
Kemal dayı,
Saim amca,
Ali enişte.


*Akrabalık bil¬diren kelimeler başa geldiğinde lakap yerine kullanıldığı için büyük harfle başlar:


Nene Hatun
Baba Gündüz,
Dayı Kemal
Hala Sultan.



Bazı tarihî ve menkıbevi şahsiyetlerde ise akrabalık bildiren kelime sonda olduğu

hâlde unvan değeri kazandığı ve özel ada dâhil olduğu için büyük harfle yazılır:
Gül Baba,


Susuz Dede,
Adile Hala,
Gülsüm Bacı,
Sultan Ana.



* Resmî yazılarda saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren kelimeler de büyük harfle başlar:





Sayın Bakan,
Sayın Başkan,
Sayın Rektör,
Sayın Vali,



* Hitap kelimeleri de bü¬yük harfle başlar:


Sevgili Kardeşim,
Aziz Dostum,
Değerli Arkadaşım,




3. Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar:


Sarıkız,
Fino,
Karabaş,
Pamuk,
Minnoş,
Tekir.




4. Millet, boy, oymak adları büyük harfle başlar: Türk,



Alman,
Oğuz,
Kazak,
Kırgız,
Özbek,
Tatar;
Karakeçili gibi ….
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
İdris-Abi



Kayıt: 27.03.2005
Üye No: 3,006
Şehir: İstanbul
Offline




Tarih: 19 May 2006, 21:55 Tek mesaj gösterimi20

5. Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar:



Türkçe,
Almanca,
İngilizce,
Oğuzca,
Kazakça,
Kırgızca,
Özbekçe,
Tatarca.



6. Devlet adları büyük harfle başlar:



Türkiye Cumhuriyeti,
Amerika Birleşik Devletleri
Suudi Arabistan,
Azerbaycan Cumhuriyeti.



7. Din ve mezhep adları ile bunların mensuplarını bildiren sözler büyük harfle başlar:

Müslümanlık,
Müslüman;
Hristiyanlık,
Hristiyan;
Musevilik,
Musevi




8. Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar büyük harfle başlar: Tanrı,



Allah,
Cebrail,
Zeus,
. Ancak tanrı kelimesi özel ad olarak kullanılmadığında küçük harfle başlar:
Eski Yunan tanrıları.
Bazı dinî terimlerin küçük harfle başlaması gelenekleş¬miştir:
cennet,
cehennem
, uçmak
tamu,
peygamber,
sırat köprüsü.




9. Gezegen ve yıldız adları büyük harfle başlar:Merkür,


Neptün,
Plüton,
Halley,
Dünya
,Güneş,
Ay

UYARI: Dünya, güneş, ay kelimeleri gezegen anlamı dışında kullanıldığında küçük harfle başlar.


10. Yer adları (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt, cadde, sokak, semt vb.) büyük harfle başlar:

Asya, Avrupa, Afrika, Amerika; İç Anadolu, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Yakın Doğu; Ankara, İstanbul, Taşkent, Bağdat, Moskova; Turgutlu, Ürgüp, Ahlat; Çayırbağı, Akçaköy; Bahçelievler, Cebeci; Atatürk Bulvarı, Ziya Gökalp Caddesi; Sankiyedim Sokağı, Asmalımescit Sokağı.



UYARI: Doğu ve batı sözleri yön bildirdiğinde küçük olarak yazılır:


Bursa’nın doğusu.
Bu sözler düşünce, hayat tarzı, politika vb. anlamlar bildirdiğinde ise büyük olarak yazılır:

Batı medeniyeti,
Doğu mistisizmi vb.

Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar:


Ağrı Dağı, Aral Gölü, Çanakkale Boğazı, Dicle Irmağı, Ege Denizi, Erciyes Dağı, Fırat Nehri, Tuna Nehri, Van Gölü, Zigana Geçidi, Süveyş Kanalı.



UYARI: Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, bucak, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar: Konya ili,


Etimesgut ilçesi,
Taflan köyü vb.
Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlarında geçen mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak kelimeleri büyük harfle başlar:
Gazi Osmanpaşa Mahallesi,
Yıldız Mahallesi,
Yunus Emre Mahallesi,
Karaköy Meydanı,
Zafer Meydanı,
Gazi Mustafa Kemal Bulvarı,
Ziya Gökalp Bulvarı,
Nene Hatun Caddesi,
Cemal Nadir Sokağı,
Fevzi Çakmak Sokağı, İnkılap Sokağı,
Reşat Nuri Sokağı, Türk Ocağı Sokağı.



UYARI: Yer bildiren özel isimlerde de kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman, kelime başında büyük harf kullanılır:

Hisar’dan,
Boğaz’dan,
Bulvar’dan.



11. Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. yapı adlarının bütün ke¬limeleri büyük harfle başlar:



Topkapı Sarayı,
Dolmabahçe Sarayı
, İshakpaşa Sarayı,
Çankaya Köşkü,
Horozlu Han
, Ankara Kalesi,

12. Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesi büyük harfle başlar:


Türkiye Büyük Millet Meclisi,
Türk Dil Kurumu,
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi,
Devlet Malzeme Ofisi,
Millî Kütüphane
Çocuk Esirgeme Kurumu,
Atatürk Orman Çiftliği,
Çankaya Lisesi
Anadolu Kulübü,
Mavi Köşe Bakkaliyesi;
Türk Ocağı,
Yeşilay Derneği,
Muharip Gaziler Derneği,

13. Kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge, genelge adlarının her kelimesi büyük harfle başlar:


Medeni Kanun,
Borçlar Hukuku (kanun),
Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Tüzüğü,
Telif Hakkı Yayın ve Satış Yönetmeliği.




UYARI: Kurum, kuruluş, kurul, merkez, bakanlık, üniversite, fakülte, bölüm, kanun, tüzük, yönetmelik vb.ni bildiren kelimeler, belli bir kurum vb. kastedildiğinde büyük harfle baş¬lar:


Bu yıl Meclis, yeni döneme erken başlayacaktır.
Son aylarda Kurum, yazım konusunda yoğun bir çalışma içine girmiştir.
2876 sayılı Kanun bu yıl yeniden gözden geçiriliyor.
Bu madde Yönetmelik’in 4’üncü maddesine aykırı düşmektedir.



14. Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin (tablo, heykel, müzik) her kelimesi büyük harfle başlar:


Nutuk,
Safahat,
Kendi Gök Kubbemiz,
Anadolu Notları,
Sinekli Bakkal
; Türk Dili,
Türk Kültürü
Varlık
; Resmî Gazete,
Hürriyet
, Milliyet,
Türkiye,
, Onuncu Yıl Marşı.

UYARI: Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz:


Milliyet gazetesi,
Türk Dili dergisi,
Halı Dokuyan
Kızlar tab¬losu.

UYARI: Büyük harflerin kullanıldığı yerlerde bulunan ve, ile, ya, veya, yahut, ki, da, de sözleriyle mı, mi, mu, mü soru eki küçük harfle yazılır:

Mai ve Siyah,
Suç ve Ceza,
Leyla ile Mecnun,
Turfanda mı, Turfa mı?
Diyorlar ki, Dünyaya İkinci Geliş yahut Sır İçinde Esrar, Ya Devlet Başa ya Kuzgun Leşe, Ben de Yazdım.



15. Millî ve dinî bayramlarla bayram niteliği kazanmış günlerin adları büyük harfle başlar: 29


Ekim Cumhuriyet Bayramı,
23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı,
Ramazan Bayramı
, Kurban Bayramı
, Nevruz Bayramı,
Anneler Günü,
Öğretmenler Günü,
27 Mart Dünya Tiyatrolar Günü,
14 Mart Tıp Bayramı,
Hıdırellez.



Kurultay, bilgi şöleni, açık oturum vb. toplantıların adlarında her kelime büyük harfle başlar:



V. Uluslararası Türk Dili Kurultayı,
Manas Bilgi Şöleni.




16. Tarihî1 olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar: Kurtuluş Savaşı,



Millî Mücadele,
Cilalı Taş Devri,
İlk Çağ,
Yükselme Devri,
Millî Edebiyat Dönemi,
Servetifünun Dönemi,
Tanzimat Dönemi.

UYARI: Tarihî dönem bildirmeyip tür veya tarz bildiren terimler küçük harfle başlar:

divan şiiri,
divan edebiyatı,
halk şiiri,
halk edebiyatı,
eski Türk edebiyatı,
Türk dili,
Türk sanat müziği,
Türk halk müziği,
tekke edebiyatı.



17. Özel adlardan türetilen bütün kelimeler büyük harfle başlar: Türklük,



Türkleşmek,
Türkçü,
Türkçülük
Türkçe
, Türkolog,
Türkoloji,
Avrupalı,.




UYARI: Özel ad kendi anlamı dışında yeni bir anlam kazanmışsa büyük harfle başlamaz:


acem (Türk müziğinde bir perde),
hicaz (Türk müzi¬ğinde bir makam),
nihavent (Türk müziğinde bir makam),
acemi (tecrübesiz),
amper (elektrik akımında şiddet birimi),
jul (fizikte iş bi¬rimi),
allahlık (saf, zararsız kimse),
donkişotluk (gereği yokken kahra¬manlık göstermeye kalkışmak).

UYARI: Para birimleri büyük harfle başlamaz:


avro, dinar, dolar, lira, yeni kuruş, liret.

UYARI: Özel adlar yerine kullanılan "o" zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz.



UYARI: Müzikte kullanılan makam ve tür adları büyük harfle başlamaz:



acemaşiran, acembuselik, bayati, hicazkâr, Türkü, varsağı, bayatı.




18. Yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde özel adlar büyük harfle başlar:



Antep fıstığı,
Brüksel lahanası,
Frenk gömleği,
Hindistan cevizi,
İngiliz anahtarı,
Japon gülü,
Maraş dondurması
Van kedisi.



Ç. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar: 29 Mayıs 1453 Salı günü,


29 Ekim 1923, 28 Aralık 1982'de göreve başladı
Lale festivali 25 Haziranda başlayacak.
1919 senesi Mayısının 19'uncu günü Samsun'a çıktım. (Atatürk)


Belirli bir tarihi belirtmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar:



Okullar genel¬likle eylülün ikinci haftasında öğretime başlar.
Yürütme Kurulu toplantı¬larını perşembe günleri yaparız.



D. Levhalar ve açıklama yazıları büyük harfle başlar:



Giriş, Çıkış, Müdür, Vezne, Başkan, Doktor, Otobüs Durağı, Dolmuş Du¬rağı, Şehirler Arası Telefon, III. Kat, IV. Sınıf, I. Blok.



E. Bilim dallarında kullanılan terimlerin büyük harfle yazılışı, ilgili dallardaki uygulamaya bağlıdır:


Canis canis, Carduelis carduelis, Ardea alba, Populus alba, Prunus domestica, Pinus silvestris.



F. Kitap, bildiri, makale vb.nde ana başlıkta bulunan kelimelerin tamamı, alt başlıkta bulunan

kelimelerin ise yalnızca ilk harfleri büyük olarak yazılır.




G. Kitap, dergi vb.nde bulunan resim, çizelge, tablo vb.nin altında yer alan açıklayıcı yazılar büyük harfle başlar.



__________________________________________________________________________________


sevgimle kalasınız ...... Exclamation Exclamation
 Kullanıcı bilgilerini göster Özel mesaj gönder Alıntıyla Cevap Gönder Başa dön 
Mesajları göster:   
Yeni Başlık Gönder Cevap Gönder 2. sayfa (Toplam 7 sayfa) [Bu başlıkta 65 mesaj bulunuyor]
Sayfa::  2
« Önceki başlıkSonraki başlık »


Bu forumda yeni konular açamazsınız
Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız
Bu foruma eklenti dosyaları gönderemezsiniz
Bu forumdaki dosyaları indiremezsiniz